Πως διαμορφώνονται οι αποδόσεις στο στοίχημα;

Μιλώντας για στοίχημα πολλοί αναρωτιούνται πως προκύπτουν οι αποδόσεις. Αυτές βλέπουν καθημερινά στο κουπόνι (είτε ηλεκτρονικά, είτε σε έντυπη μορφή) και προκύπτουν διάφορες απορίες ως προς το πως διαμορφώνονται, αλλά και γιατί διαφέρουν ανά εταιρία.

Σίγουρα οι αποδόσεις δεν… πέφτουν τυχαία. Αυτό είναι αποτέλεσμα ενός πάγειου συστήματος, που εξετάζει τις πιθανότητες επιβεβαίωσης της κάθε αγοράς, της στρατηγικής που ακολουθούν οι στοιχηματικές εταιρίες, αλλά και τις αλλαγές που μπορεί να αλλοιώσουν τα αρχικά δεδομένα.

Στο παρακάτω κείμενο θα αναλύσουμε εκτενώς γιατί συμβαίνουν τα παραπάνω και μία απόδοση προκύπτει σε μία αγορά, αλλά και γιατί αυξάνεται ή μειώνεται τόσο πριν, όσο και κατά τη διάρκεια του αγώνα (στο live betting), ανάλογα με τις τρέχουσες εξελίξεις.

Τι είναι απόδοση στο στοίχημα;

Αρχικά ας απαντήσουμε στην ερώτηση «τι είναι η απόδοση στο στοίχημα;». Πρόκειται για τον αριθμητικό δείκτη που καθορίζει το ποσό που θα κερδίσει ένας παίκτης, σε περίπτωση επιτυχίας του στοιχήματος του. 

Η απόδοση φανερώνει το πόσο πιθανό θεωρείται ένα αποτέλεσμα από την αγορά / εταιρία (όσο πιο χαμηλή είναι τόσο πιο πιθανό είναι να πραγματοποιηθεί η αγορά, ενώ όσο πιο ψηλά τη συναντάμε, τόσο πιο λίγες είναι οι πιθανότητες να επιβεβαιωθεί).

Για παράδειγμα, σε έναν αγώνα όπως το Ρεάλ Μαδρίτης - Αλαβές, αν η απόδοση του άσου είναι 1.20, και του διπλού είναι στο 8.50, αυτό σημαίνει πως βάσει των πιθανοτήτων (αλλά και τη διαφορά σε δυναμική), η «Βασίλισσα» είναι το φαβορί για να επικρατήσει. 

Αντιθέτως, σε ένα ντέρμπι βλέπουμε ισορροπημένες αποδόσεις ανάμεσα στις δύο ομάδες, και πιο χαμηλή (απ’ ότι συνήθως) την απόδοση της ισοπαλίας. Το γεγονός αυτό φανερώνει πως το ματς είναι οριακό βάσει πιθανοτήτων, και δεν υπάρχει ξεκάθαρο φαβορί επικράτησης.
 

Η βασική μαθηματική βάση για τις αποδόσεις

Πολλοί ψάχνουν με μαθηματικές… απαντήσεις να βρουν αξία στις αποδόσεις, και να προσαρμόσουν κατάλληλα τα πονταρίσματα τους. Το λεγόμενο Value Bet. Ωστόσο αυτό δεν υπάρχει, αλλά πλησιάζεται με μία διαδικασία που βοηθάει τον εκάστοτε παίκτη να ποντάρει στο σημείο που έχει ξεχωρίσει. Η διαδικασία είναι η εξής:

Αν για παράδειγμα η απόδοση που έχουμε «κυκλώσει» είναι 1.85, τότε το διαιρούμε στο 100%. 100/1.85= 54.1%. Συνεπώς, έχουμε 54.1% πιθανότητες επιβεβαίωσης της εν λόγω αγοράς (αν την επιλέξουμε), μέσα από μία πράξη που μας βοηθά απλώς να κατανοήσουμε το αν είναι πιθανή ή λιγότερο πιθανή η πρόβλεμη μας. 

Βέβαια, για να έχει αξία η συγκεκριμένη διαδικασία, κάθε παίκτης θα πρέπει να βγάλει τη δική του εκτίμηση στο παιχνίδι που έχει «σημαδέψει», πριν δει την απόδοση από τον book και υπολογίσει (όπως παραπάνω) τις πιθανότητες απόδοσης. Το τονίζουμε αυτό γιατί η πραγματική πιθανότητα μιας απόδοσης διαφέρει από αυτή που βλέπουμε εμείς να προσφέρουν τελικά οι στοιχηματικές εταιρίες, κυρίως λόγω της γκανιότας.

Γιατί οι αποδόσεις διαφέρουν;

Μιας και έγινε αναφορά στη γκανιότα, πρέπει πρώτα να μιλήσουμε για το τι είναι. Πρόκειται για σίγουρο ποσοστιαίο κέρδος που προκύπτει για έναν bookmaker στο ποντάρισμα του παίκτη, ανεξάρτητα από το τελικό σκορ του αγώνα. Στην ουσία μιλάμε για ένα μέρος του τζίρου σε κάθε ποντάρισμα, το οποίο θα καταλήξει στο «ταμείο» του book, εξασφαλίζοντας σταθερό κέρδος σε βάθος χρόνου. 

Για παράδειγμα, σε έναν αγώνα - ντέρμπι, μεταξύ δύο ισοδύναμων ομάδων, θα έπρεπε οι πιθανότητες νίκης να ειναι στο 50% και για τις δύο. Παρ’ όλα αυτά, οι στοιχηματικές εταιρίες προσφέρουν τη νίκη των δύο ομάδων στο 1.90 (ή και χαμηλότερα) αντί για απόδοση 2.00.

Αυτό συμβαίνει γιατί πρέπει να βγάλει κέρδος η εκάστοτε στοιχηματική εταιρία, ανεξάρτητα από το τελικό αποτέλεσμα, σε περίπτωση που τοποθετηθούν ισόποσα πονταρίσματα για κάθε περίπτωση (είτε στον άσο, είτε στο διπλό). Επομένως, αν ποντάρουμε 10 ευρώ στον άσο (1.90, άρα επιστροφή 9 ευρώ), και άλλα 10 ευρώ στο διπλό (ίδια επιστροφή σε περίπτωση επιβεβαίωσης) ο book θα εξασφαλίσει σίγουρο κέρδος ένα ευρώ. Αυτό είναι και η γκανιότα.

Γι’ αυτό η γκανιότα επηρεάζει τις αποδόσεις που βλέπουμε, και πολλές φορές μας φέρνει σε θέση να σκεφτούμε… διπλά και τριπλα αν αξίζει το ποντάρισμα μας η αγορά που έχουμε ξεχωρίσει. Επομένως είναι πολύ σημαντικό το σωστό «διάβασμα» στις αγορές των αγώνων.

Πως διαμορφώνονται αρχικές αποδόσεις

Πάμε τώρα στο βασικό κομμάτι των αποδόσεων, που έχει να κάνει με το πως διαμορφώνονται. Στη θεωρητική προσέγγιση του θέματος, το πιο βασικό στοιχείο ως προς την τοποθέτηση τους στις αγορές είναι τα στατιστικά (πόσο συχνά επιβεβαιώνονται), η προϊστορία ανάμεσα σε δύο ομάδες / παίκτες, τα xG (expected goals), καθώς και τα μοντέλα πιθανότητας που αναλύσαμε παραπάνω, ανάλογα τη δυναμική και την κατάσταση των δύο (ή και περισσότερων) πλευρών.

Επί της ουσίας, οι Traders αξιολογούν τις ομάδες και με βάση τα πεπραγμένα τους (ανάλογα τη βαθμολογική θέση, τα πρόσφατα αποτελέσματα, τις αλλαγές στο ρόστερ κλπ) και έτσι τοποθετούν τις ανάλογες πρώτες τιμές «δίπλα» τους. 

Και φυσικά αυτό μπορεί να φέρει μεταγενέστερες αλλαγές στις αποδόσεις. Αν αλλάξει η έδρα του εκάστοτε αγώνα, ή υπάρξουν αλλαγές στα καιρικά φαινόμενα, ή αν προκύψουν τραυματισμοί ή απουσίες (ανεξαρτήτως λόγου) στις αποστολές των ομάδων, τότε οι book επιστρέφουν στο σετ αποδόσεων και τις αναπροσαρμόζουν.

Σε αυτό μπορεί να συμβάλει και το bet flow. Οι book μπορεί να παρατηρήσουν μια έντονη δραστηριοποίηση του κοινού γύρω από μία συγκεκριμένα αγορά (π.χ. πολλοί επιλέγουν τον άσο σε ένα οριακό παιχνίδι), οπότε αποφασίζουν να «ρίξουν» την απόδοση του.

Πως οι αποδόσεις κινούνται στο live;

Όπως προαναφέραμε, οι αποδόσεις αλλάζουν συνεχώς στο live, καθώς εκεί οι εξελίξεις δίνουν νέα δεδομένα σε έναν αγώνα. Τα λεγόμενα live data (δηλαδή το σκορ, οι φάσεις που γίνονται, οι κάρτες που έχουν βγει, ο ρυθμός της αναμέτρησης) επηρεάζουν άμεσα το σετ αποδόσεων και από εκεί που μια ομάδα ήταν φαβορί για να νικήσει, μπορεί να μετατραπεί σε αουτσάιντερ.

Η αγορά τιμολογεί διαφορετικά τα live events λόγω των συνθηκών που επισημάναμε, γι’ αυτό και συναντάμε πολλές & διαφορετικές τακτικές που ακολουθούν οι παίκτες, συγκριτικά με όσους επιλέγουν να τοποθετούν τα πονταρίσματα τους πριν την έναρξη της αναμέτρησης.

Βέβαια, εκτός από τους… δεδομένους λόγους για να ανέβει ή να πέσει μία απόδοση, μπορεί να προκύψουν και αιφνίδιοι παράγοντες, όπως ένας τραυματισμός ή μία κόκκινη κάρτα ή ένα πέναλτι. Μία αλλαγή στην ομαλή ροή ενός γεγονότος μπορεί να φέρει κυριολεκτικά τα… πάνω κάτω σε έναν αγώνα, και οι αποφάσεις ενός παίκτη πρέπει να είναι άμεσες στο live.

Ρόλος τζίρου & αγοράς

Πρωτίστως να εξηγήσουμε τι είναι ο τζίρος. Πρόκειται για το συνολικό ποσό που παίζεται σε κάθε στοιχηματική επιλογή. Για παράδειγμα, αν ειπωθεί ότι στον αγώνα Ολυμπιακός - Παναθηναϊκός ο τζίρος είναι 10 εκατ. ευρώ, τότε σημαίνει πως αυτό είναι το ποσό που έχει πονταριστεί συνολικά για το εν λόγω παιχνίδι.

Ο τζίρος, και γενικότερα οι μεγάλες δεσμεύσεις, μπορούν να οδηγήσουν σε αλλαγές αποδόσεων μετά την αρχική τους δημοσιοποίηση, και φυσικά πριν την έναρξη των αγώνων. Αν παρατηρείται η έντονη προτίμηση σε μία από τις αγορές νικητή σε ένα ματς, τότε οι book θα σπεύσουν να την κατεβάσουν, μιας και αυτό φανερώνει πως θα έχουν προκύψει νέα δεδομένα ανάμεσα στις δύο ομάδες (κάποια σημαντική απουσία ή μία επιστροφή ενός αμφίβολου παίκτη).

Κάθε αγορά, ανάλογα με την απόδοση της, μας εξηγεί έμμεσα το τι πιστεύει η πλειονότητα των παικτών (έχει να κάνει με το πόσο χαμηλά ή υψηλά προσφέρεται). Ωστόσο, τις περισσότερες περιπτώσεις παρατηρούνται διαφορές ανάμεσα στον τζίρο ενός αγώνα και την πραγματική πιθανότητα μιας απόδοσης. 

Αν π.χ. υπάρχει μεγάλος τζίρος στην αναμέτρηση της Ρεάλ Μαδρίτης με την Αλαβές, αυτό δε σημαίνει απαραίτητα πως όλοι οι παίκτες ποντάρουν στον «άσο» των «μαδριλένων», αλλά σε άλλες αγορές. Επομένως, ο τζίρος δεν καθιστά… σίγουρο το ομολογουμένως προφανές.

Ποια είναι τα συχνά λάθη των παικτών;

Οφείλουμε να κάνουμε σχετική αναφορά και στα στοιχηματικά λάθη των παικτών. Το ότι μία απόδοση μπορεί να προσφέρεται χαμηλά, αλλά και… ελκυστικά, αυτό δε δίνει στην αγορά σίγουρες πιθανότητες επιβεβαίωσης. Όπως επίσης, το 1/100% (η μαθηματική βάση που εξηγήσαμε παραπάνω) δε σημαίνει σε καμία περίπτωση και 100% πιθανότητα επιτυχίας.

Η πτώση σε μία απόδοση δείχνει μόνο ότι οι νέες συνθήκες ή τα καινούργια δεδομένα (άγνωστα ή ευρέως γνωστά) δίνουν έναν παραπάνω τόνο… φαβοριτισμού σε μία ομάδα ή έναν παίκτη για να επικρατήσει. Δε προσφέρει καμία σιγουριά για το αποτέλεσμα, καθώς κάθε επιλογή διατηρεί τις πιθανότητες της, έστω και αν αυτές είναι ελάχιστες και αναπάντεχες.

Η μάζα δεν παίρνει πάντα τις σωστές αποφάσεις, γι’ αυτό και οφείλουμε να μένουμε πιστοί στις μελέτες μας, και να μην επηρεαζόμαστε στο μέγιστο βαθμό από τις αλλαγές στις αποδόσεις και τις γνώμες «τρίτων», παρά τις εμπεριστατωμένες αναλύσεις ειδικών.

Οι αποδόσεις υπάρχουν και αναπροσαρμόζονται για να δίνουν νέο ενδιαφέρον στους παίκτες του στοιχήματος, και αν οι ενδιαφερόμενοι τις μελετήσουν με κατανόηση και χωρίς βιασύνη, ή επιρροές από φορείς που μπορεί να τον κατευθύνουν εκτός της λογικής του, τότε μπορούν να αποσπάσουν τη μεγαλύτερη αξία τους, και κατ’ επέκταση το καλύτερο δυνατό κέρδος.